NOM-014-CONAGUA-2003, Requisitos para la Recarga Artificial de Acuíferos con Agua Residual Tratada.
Apéndice normativo — NOM-014-CONAGUA-2003, Requisitos para la Recarga Artificial de Acuíferos con Agua Residual Tratada.
Apéndice Normativo “A”
Protocolo para la Elaboración de un Modelo de Flujo Subterráneo
El protocolo de modelación necesario para la validación de un modelo constará de las etapas siguientes:
1.- Propósito del modelo: Determinará el objetivo de la modelación y las ecuaciones gobernantes que
serán resueltas, así como el código a utilizar para este propósito.
2.- Modelo conceptual del sistema: Definir las unidades hidroestratigráficas y las fronteras del sistema.
Los datos de campo serán ordenados y sistematizados junto con información del balance de agua y los datos
necesarios para asignar valores a los parámetros hidráulicos y a los periodos de la modelación. Se
recomienda realizar visitas de campo a la zona de estudio.
3.- Selección de las ecuaciones gobe rnantes y de un código numérico. Verificar las ecuaciones
gobernantes como el código seleccionado. La verificación de las ecuaciones gobernantes demuestra que el
modelo describe con exactitud los procesos físicos que se presentan en el medio. La verificación del código
consiste en la comparación de la solución numérica g enerada por el modelo con una o más soluciones
analíticas. Con la verificación del código se asegura que el programa de cómputo resuelve correctamente las
ecuaciones que constituyen el modelo matemático.
4.- Diseño del modelo. Elaborar un modelo conceptual, a través de la discretización (diseño de la malla),
definición de las condiciones iniciales y de frontera, interv alos de tiempo y selección preliminar de los valores
de los parámetros hidráulicos del acuífero y de los esfuerzos hidrológicos.
5.- Calibración. Demostrar que el modelo es capaz de reproducir las cargas y los flujos observados en
campo. Durante la calibración se define un conjunto de parámetros del acuífero y de esfuerzos con el que
mejor se reproduce el comportamiento hidráulico observado en el campo. La calibración puede llevarse a
cabo mediante métodos de ensayo y error, o bien a través de códigos numéricos para la estimación de
parámetros.
6.- Análisis de sensibilidad de la calibración. Realizar un análisis de sensibilidad para establecer el
efecto de la incertidumbre en el modelo calibrado.
7.- Verificación del modelo. Aplicar los parámetros y esfuerzos ya calibrados para un segundo conjunto
de datos de campo no utilizados previamente.
8.- La predicción. Cuantificar la respuesta del sistema a eventos futuros. Se corre el modelo con los
valores calibrados de los parámetros y esfuerzos, con excepción de aquellos esfuerzos que se considera
cambian en el futuro. Se requieren estimaciones de los esfuerzos futuros para realizar la simulación.
9.- El análisis de sensibilidad de la predicción. Cuantificar el efecto de la incertidumbre en los valores
de los parámetros hidráulicos del acuífero durante la predicción. Se simulan ciertos intervalos de esfuerzos
estimados a futuro para examinar su impacto en las predicciones del modelo.
10.- Presentación del modelo diseñado y de los resultados. Realizar una presentación clara y concisa
del diseño del modelo y de sus parámetros. Esta incluye un informe detallado de la información básica
considerada en el modelo, así como una descripción de los resultados, conclusiones y recomendaciones
derivadas del modelo aplicado.
11.- Validación. Realizar una auditoría del modelo cinco años después de haberse terminado. Se
recopilan nuevos datos de campo para determinar si la predicción fue correcta.
12.- Rediseño del modelo. La validación trae nuevas respuestas sobre el comportamiento del sistema
modelado lo que puede implicar cambios en el modelo conceptual o en sus parámetros.
DIAGRAMA DE FLUJO DEL PROTOCOLO DE MODELACION
TABLA 3
NIVELES MAXIMOS PERMISIBLES DE CONTAMINANTES NO REGULADOS POR NORMA, EN
AGUAS RESIDUALES DESTINADAS A LA RECARGA ARTIFICIAL DE ACUIFEROS
Característica Máximo nivel (mg/l)
Microbiológicos
Cryptosporidium Ausencia o no detectable
Vibrio cholerae Ausencia o no detectable
Giardia lamblia Ausencia o no detectable
Conteo de Bacterias Ausencia o no detectable
Heterotróficas (HPC)
Legionella Ausencia o no detectable
Enterovirus Ausencia o no detectable
Productos de desinfección
Bromatos 0.010
Cloritos 1.0
Acidos haloacéticos (HAA5) 0.060
Desinfectantes
Cloraminas (como Cl2) Ausencia o no detectable
Bióxido de cloro (como ClO2) Ausencia o no detectable
Contaminante Máximo nivel (mg/l)
Químicos inorgánicos
Antimonio 0.006
Asbesto (fibra >10 m) 7 millones de fibras por
litro
Berilio 0.004
Boro 0.3
Hierro 0.3
Plata 0.1
Selenio 0.05
Químicos orgánicos
Acrilamida 0.0005
Alacloro 0.02
Aldicarb 0.01
Atrazina 0.002
Benzo(a)pireno (PAHs) 0.0002
Bifenilos policlorados (PCBs) 0.0005
Carbofurano 0.005
Clorobenceno 0.1
Cloruro de vinil 0.002
Dalapon 0.2
Dibromoetileno 0.00005
1,2-Dibromo-3-cloropropano
(DBCP)
0.001
o-Diclorobenceno 0.6
p-Diclorobenceno 0.075
1,2-Dicloroetano 0.005
1,1-Dicloroetileno 0.007
cis-1,2-Dicloroetileno 0.07
Trans-1,2-Dicloroetileno 0.1
Diclorometano 0.005
1,2-Dichloropropano 0.005
Di(2-ethylhexyl) adipato 0.4
Di(2-ethylhexyl) ftalato 0.006
Dinoseb 0.007
Dioxina (2,3,7,8-TCDD) 0.00000003
Diquat 0.02
Contaminante Máximo nivel (mg/l)
Químicos orgánicos
Endothall 0.1
Endrin 0.002
Epiclorohidrina 0.002
Epóxido de heptacloro 0.0002
Estireno 0.02
Fenoles o compuestos fenólicos 0.3
Glifosato 0.7
Heptacloro y epóxido de
heptacloro
0.001
Hexaclorobenceno 0.001
Hexaclorociclopentadieno 0.05
Metil-terbutil-éter 0.03
Metoxicloro 0.02
Oxamil (Vidato) 0.2
Pentaclorofenol 0.001
Picloram 0.5
Simazina 0.004
Tetracloroetileno 0.005
Tetracloruro de carbono 0.005
Toxafeno 0.003
2,4,5-TP (Silvex) 0.05
1,2,4-Triclorobenceno 0.07
1,1,1-Tricloroetano 0.2
1,1,2-Tricloroetano 0.005
Tricloroetileno 0.005
Radiactivos
Radio 226 and Radio 228
(combinados)
5 ρCi/L
Uranio 30 g/L
NOM-014-CONAGUA-2003 Requisitos para la recarga artificial de Acuíferos con Agua Residual Tratada
______________________
Fuente oficial: consultar publicación
Jurisprudencia y tesis sobre este artículo
- REVISIÓN FISCAL. PROCEDE ESTE RECURSO INTERPUESTO POR LA COMISIÓN NACIONAL DEL AGUA POR LA IMPORTANCIA Y TRASCENDENCIA DEL ASUNTO EN MATERIA DE AGUAS NACIONALES, CUANDO LOS ARGUMEN (III.2o.A.251 A (9a.))
- MEDIDAS FITOSANITARIAS. LOS ARTÍCULOS 54, 55 Y NOVENO TRANSITORIO DEL REGLAMENTO DE LA LEY FEDERAL DE SANIDAD VEGETAL QUE LAS PREVÉN SON VÁLIDAS CONFORME AL PARÁMETRO DE CONTROL CO (1a. XXX/2021 (10a.))
- POLÍTICA AMBIENTAL LOCAL. LAS ENTIDADES FEDERATIVAS NO DEBEN ESTABLECER PARÁMETROS DE CONTAMINACIÓN MÁS LAXOS QUE LOS PREVISTOS EN LAS NORMAS OFICIALES MEXICANAS PARA ACTIVAR UNA F (1a./J. 159/2025 (11a.))
- ACUERDOS POR LOS QUE SE SUSPENDE EL LIBRE ALUMBRAMIENTO DE LAS AGUAS DEL SUBSUELO. SON INSUFICIENTES, POR SÍ MISMOS, PARA CONCLUIR LA IMPROCEDENCIA DEL REGISTRO DE UNA OBRA, SI LA (XVII.2o.P.A.19 A (11a.))
- REVISIÓN FISCAL, RECURSO DE. SU PROCEDENCIA CONFORME A LA IMPORTANCIA Y TRASCENDENCIA DEL ASUNTO EN MATERIA DEL MEDIO AMBIENTE. (VI.2o.A.51 A)
En Corpus Iuris puedes buscar con IA en 7,447 leyes, 312,056 tesis y 11,708 sentencias de la SCJN, y consultarle al Corpus sobre este texto.
Buscar en NOM Probar el Corpus gratis